Falentynsdei 2011: Winneres ‘ûnmooglike leafde’ bekend

Marin Leus út Den Haag  hat de wedstriid ‘Meitsje in monumint foar de ûnmooglike leafde’
wûn mei de ynstjoering fan in film. Sy studearret oan de foto-akademy en wenne eartiids yn Ljouwert.
Neffens de sjuery dy’t bestie út Willem Schoorstra, Renate Kuivenhoven en Halbe Piter Claus, hat har ynstjoering it bêste it tema ferbylde. Har film en alle oare ynstjoerings binne hjir te besjen.

De wedstriid is opset om it boek ‘Swarte ingels’fan Willem Schoorstra te promoatsjen. De ôfrûne tiid binne fia biblioteken hûnderten eksimplaren fan Swarte ingels ferspraat oer de provinsje. De beide haadpersoanen út it boek: broer en suster Hilbrand en Fardou, ferklearje inoar de leafde op Twitter en binne te folgjen as @HilbrandSwingel en @FardouSwingel.
Tongersdei 17 febrewaris sil op in literêre jûn oer de ûnmooglike leafde yn de biblioteek fan Dokkum de ‘Monumint foar de ûnmooglike leafde’-priis útrikt wurde.

FLST Fryslân lêst syn toppers
Kontaktpersoan: Wieke de Haan
058- 789 0 789

Toon video in popup-venster Download Inpassen Pas deze video in binnen uw website

De beide haadpersoanen út Swarte ingels, Hilbrand en Fardou binne meiïnoar oan it twitterjen. Benijd? Gean nei twitter.com en folgje @FardouSwingel en @HilbrandSwingel

17 febr. 2011: Jûn oer Swarte ingels yn Dokkum

Swarte ingels

De roman Swarte ingels is in bysûnder wurk út it lêste desennium. It hat in eigen toan, is skreaun yn in
meislepende styl en de tematyk is heftich. En ek, net te ferjitten, de knap tekene sfear fan it libben fan middelbereskoallejeugd út de jierren santich. Bert Kobus sei op ynternettydskrift Doar en yn Doarboek: Swarte ingels heart thús yn it rychje Fabryk en De smearlappen.

Toon video in popup-venster Download Inpassen Pas deze video in binnen uw website
Ferhaal
Hilbrand en syn ien jier jonger suske Fardou wenje wat ôfhandich op in pleats bûtenút. Heit wol dat se mei sport grutbrocht wurde, mem set se op it spoar fan de keunst. Heit en mem ha net sa’n goede relaasje, en de bern lûke nei elkoar ta om feilichheid by elkoar te finen. It ferhaal wurdt ferteld troch Hilbrand. Yn syn middelbereskoalletiid wurdt er ferlyfd op Fardou. Hy pakt der mei om en kin fansels neat skine litte. Allinne syn pake, dy’t net mear prate kin, fertelt er it oan.

‘Ik dooch net, pake. Wier net. Om’t ik ferlyfd bin op it himmelste en leafste fanke fan de hiele weareld. Dêrom dooch ik net. Pake begrypt net wêr’t ik my sa drok oer meitsje? Mar ik bin ferlyfd op ús Fardou. Myn suster.’
No moat ik ophâlde, oerein gean en de doar achter my tichtdwaan. Mar de hikke is fan ’e daam, ik kin de wurden net keare, readgluorjende koallen op ’e tonge.

As Fardou troch in tafal te witten komt wat hy foar har fielt bekent sy dat se foar him itselde fielt en krije se in ferhâlding. Tagelyk besykje se heit en mem by elkoar  te bringen. Foar in skoftke slagget dat. mar har fjouweren hawwe se in moaie en heftige fakânsjewike op it Amelân. Heit en mem fermoede neat fan wat der tusken har bern spilet. As it libben syn deistige patroanen wer fynt, fernimme de bern dat se hyltyd mear trúkjes betinke moatte om gjin erchtinken te jaan. Fardou is dêr de meast resolute yn, Hilbrand is banger oanlein en folget har. As heit en mem op ’en nij spul krije en Hilbrand der mei ompakt, lûkt Fardou de konsekwinsjes:

‘... Wy ha ús bêst dien. Se sille it sels útsykje moatte.’ Fûleindich kriich se my by ’t hier. ‘It docht sear, mear as ik dy sizze kin. Mar ik fernim ek dat it hyltyd minder belangryk wurdt. Mear en mear draait it allinne om ús. Harkest? Om ús.’
Pine en passy kleuren har gesicht. Myn gesicht. Dy ûnierdske skientme fan wat tsjuster en tagelyk ferheven wie. As fan ingels. Swarte ingels.

Foto: Willem Schoorstra makke troch Alex Bouma

Oan de ein ferstjert pake fan memme kant en dan wurdt dúdlik wêrom’t de relaasje tusken heit en mem skeefgroeid is. Tagelyk blykt dat it net ferburgen bliuwe kin wat der tusken de bern geande is, mei in dramatyske ôfrin.

It ferhaal fan dizze ûnmooglike leafde spilet him ôf tsjin it dekor fan de santiger jierren. Dat wurdt op treflike wize delset, ûnder oare troch ferwizingen nei de aktualiteit (de heit folget it wrâldnijs op ’e foet) en it beskriuwen fan de jeugdkultuer fan dy tiid mei hiel oare muzyk.



Utjeften fan it boek
Swarte ingels kaam út yn 2004 en waard in jier letter bekroand mei de Fedde Schurerpriis, debútpriis fan de Provinsje Fryslân. In oersetting troch de auteur sels ferskynde yn 2007 ûnder de titel Zwarte engelen. It boek waard opnommen yn de digitale biblioteek fan Sirkwy en ferskynde as printing-on-demand-útjefte by Elikser. Begjin febrewaris 2011 komt de tredde printing út yn it ramt fan ‘Fryslân lêst syn toppers’.

Untfangst
De kritisy sprieken rom fan de goede opbou en fan de gong en de spanning yn it ferhaal. It wie in krêftige beskriuwing fan wat tagelyk tsjuster en ferheven is. It boek hearde thús yn de toptsien fan de Fryske literatuer en de tekst soe yn de takomst net ûntbrekke yn it lêsdossier fan mannich skolier, sa wie de ynskatting. Mar guon fûnen ek dat de beskriuwing bytiden klisjeemjittich waard of over the top, of dat de personaazjes te folle ûnderwurpen wiene oan it boadskip fan it ferhaal…

De sjuery fan de Fedde Schurerpriis: ‘Fardou behearsket de situaasje en Hilbrand lit him meislepe en is faak eangstich. Dy rolferdieling draacht tige by oan de kwaliteit fan de roman. (...) Yn psychologyske sin wurde Fardou en Hilbrand oertsjûgjend delset en de lêzer kin der in hiel ein yn meigean, hoe aaklik it ek is. Fan it begjin ôf leit der in ‘doem’ oer it ferhaal, mar de útwurking is nuansearre, iepen en jout romte.’

Al mei al in útsûnderlik wurk mei in soad fasetten dêr’t hiel wat oer te sizzen falt.

Wat fine jo fan dit boek? Lit it ús witte op www.sirkwy.nl. Sirkwy is de literatuersite fan Tresoar, de site foar mear ynformaasje oer skriuwers en har wurk. En ek de site foar de reaksjes fan lêzers!


Aksjes om it boek hinne

Fryslân lêst syn toppers pleatst Fryske romans yn in oar ljocht as gebrûklik. Dat is mei Swarte ingels net oars. Op tongersdei 17 febrewaris is yn de bibleteek fan Dokkum in spesjale literêre jûn oer it boek.
En elkenien kin meidwaan oan de ûntwerpwedstriid oer de ûnmooglike leafde.